De risico's van chirurgisch gewichtsverlies

Plastische chirurgie om gewicht te verliezen kan grote risico's met zich meebrengen. Na de operatie is er bij sommige patiënten een risico op hersenschade, door een vitamine B1-gebrek. Te weinig vitamine B1, of thiamine, kan “Wernickes encefalopatie” veroorzaken. Dit is een syndroom dat meestal bij alcoholisten met ondervoeding wordt gezien. Wanneer dit dadelijk wordt behandeld met een vitamine B1-shot, herstelt de patiënt meestal vlug. Maar wanneer het syndroom niet direct herkend wordt, kan het uitmonden in permanente hersenschade.

Dit werd onderzocht door Sonal Singh, onderzoeker aan de Wake Forest Universiteit, en Abhay Kumar van de Universiteit van Iowa. Zij vonden 32 gevallen van Wernickes encefalopatie bij patiënten die gewicht hadden verloren door middel van chirurgie. Ze publiceerden hun bevindingen in het medische tijdschrift “Neurology”.

“Vroege diagnose is essentieel,” zegt Singh. “Ja, thiamineshots kunnen helpen. Maar je kan enkel volledig herstellen wanneer dit vroeg wordt gegeven. Eens de latere symptomen ontwikkelen, zal er neurologische schade zijn.”

Wernickes encefalopatie heeft drie klassieke symptomen: trekkende, ongecoördineerde bewegingen; oncontroleerbare oogbewegingen; en mentale verstrooidheid. Deze symptomen zijn makkelijk te herkennen. Maar niet alle patiënten die dit syndroom ontwikkelen vertonen alle drie de symptomen. Sommige patiënten hebben ook ongewone symptomen, zoals gehoorverlies, zwakheid, aanvallen, minder gevoel in armen en benen. De symptomen treden meestal vier tot twaalf weken na de operatie op. Maar er was ook een geval waarin het slechts na een jaar begon, en een ander waar de symptomen al na twee weken startten. Uit het onderzoek bleek wel dat 25 van de 32 patiënten één symptoom gemeen hadden. Ze moesten frequent overgeven na de operatie. Maar ook dit was niet bij alle patiënten te vinden.

Veel van de patiënten ontwikkelden een vitamine B1-gebrek, zelfs terwijl ze orale thiaminesupplementen innamen. Dit zou kunnen betekenen dat ook gebreken aan andere voedingsstoffen een rol zouden kunnen spelen in de ontwikkeling van Wernickes encefalopatie. Singh denkt dat de toediening van een thiamineshot de ziekte zou kunnen voorkomen. Maar om dit met zekerheid te beweren is er nog onderzoek nodig.

Chirurg Ioannis Raftopoulos van de Universiteit van Pittsburgh houdt het thiaminegehalte van zijn patiënten in het oog. Hij geeft hen ook thiaminesupplementen, oraal of via maandelijkse injecties. Dit is een belangrijk deel van de routine-nazorg van de operatie. Geen van zijn patiënten heeft tot nu toe Wernickes encefalopatie ontwikkeld.

“Dit soort dingen gebeurt enkel wanneer een patiënt gedurende weken blijft braken,” zegt Raftopoulos. “Dit soort neurologische problemen betekent dat een patiënt al veel problemen heeft gehad gedurende een lange tijd. Daarom hecht ik zoveel belang aan de opvolging van de patiënten. Al mijn patiënten hebben mijn persoonlijke biepernummer, zodat ze dadelijk contact kunnen opnemen, voor er serieuze problemen optreden.”

Ook Singh zegt dat patiënten onmiddellijk een dokter moeten bellen wanneer ze, na hun operatie om gewicht te verliezen, problemen hebben met hun coördinatie, zicht of gehoor. Anders is het misschien te laat.